कुनै बाटोमा तिमी – प्रकाश सायमी     

कुनै बाटोमा तिमी एक्लै

कुनै बाटोमा म एक्लै

आकाश त एउटै छ हाम्रो

तर धर्ती बेग्लाबेग्लै

तिमी नदी भई बग्छौ

म पहाड भई छेकिन्छु

तिमी पहाड हुँदा

म मैदानमै रोकिन्छु

अस्ताइरहेछ घाम-जून

साँझ बिहान एक्लैएक्लै
उच्छ्वासहरु उठेका

शून्य निस्तब्ध पथमा

हिँडिरहेछ जीवन

चक्कै छुटेको रथमा

पुग्छौँ कहाँ कहाँ खै

छलेर आफैलाई
पत्थरको चोट भन्दा

नमिठो एक्लोपन छ

साथी छुटेर यात्रा

दुखिरहेको मन छ

कहाँ थियो म जानु

फर्कें कहाँ म एक्लै
आकाश त एउटै छ हाम्रो

तर धर्ती बेग्लाबेग्लै

शकुन्तला नम्बर दुइ – प्रकाश सायमी    

तिलस्मी दाँतलाईकृत्रिम माजनले चमक दिएर

एक अस्वभाविक मुस्कानकासाथ

फोसिल उडेको बेल्जियमी ऐनामा

आफ्नो अनुहारको भूगोल हेर्दै

हठात् अाजलीले आफ्नो हराएको औंठी सम्झी

त्यो औंठी

उनले पोखरीमा कतै पोखरामा हराएकी थिई

मनमा उत्ताल पोखरीहरु पौडिरहेको बेला

अाजली त्यो औंठीसित खेल्थी र भन्थी-

म कदापि शकुन्तला बन्न चाहन्नँ ।

समयले उनलाई

आज शकुन्तलाको अर्को रुप दिएको छ

औठी हराएकी शकुन्तला

स्वर वर्णमालाको पहिलो अक्षरमा नाम धारण गरेकी

अक्षरी

कक्षा कोठामा

क्लास टीचरले हाजिरीकापी

पल्टाउने बित्तिक्कै उठ्थी

र ऊ बस्दा

अरु उठ्ने क्रममा हुन्थे

सदैव

कक्षा कोठामा उनी रोलनम्बर एक थिई

र त्यो नै तिनको परिचय थियो

आज इतिहासले

तिनलाई रोलनम्बर दुई बनाइदिएको छ ।
नजीर भन्छ –

ऊ गाउनको लागि होइन

ऊ गुन्गुनाउनको लागि जन्मिएकी हो

सँधै ऊ बिहानीमा घिमिरेको हिमालकी छोरी बन्थी

तर समय सरगमले

आज उनलाई

गीतमा होइन गणितमा अल्झाइदिएको छ ।

मोफसलमा – प्रकाश सायमी   

कारिन्दाको कुर्सिमा छु

गृहस्थीको सपना छाउँछ टेबुल भरि

घरको पलङ्गमा छु

हाकिमको सपनाले तर्साउँछ रात भरि

यो मुलुकमा म बाहेक अरुको एक्लो छ ?

म सोध्छु- आफैलाई घरिघरि

निरुत्तर उभिन्छु

आफ्नै तस्विर अगाडि

ऐना भएर ।
छियाछिया भएर सजिन्छु

विधवाको सिउँदो भरि

यो मुलुकमा मभन्दा कमजोर को होला र ?

एउटा सिङ्गै गाउँ सुतेको छ मभित्र

र जतै म जान खोज्छु त्यो ब्युँझिन खोज्छ

र जतै म भाग्न खोज्छु त्यो पछ्याइरहन्छ

एउटा अर्को पनि गाउँ छ- मेरो आँखामा

जो भत्किनै लागेको छ

पूर्वमा घाम नफुटदै

यसको मन फाटिसक्छ

आवाजहरुको रङ्गीन जङ्गलमा

खोजिरहन्छ यो आफ्नै आवाज

विज्ञापनको भाषामा

अखबार खोजिरहेछ

आफ्नो आवश्यकता

एउटा अनुहार बोकेर आएको छ- चिठ्ठी

एउटा चिठ्ठी बोकेर आएको छ आमाको अनुहार

धेरै कुरा देखिन्छ- आमाको अनुहारमा…।
पहिरोमा डुब्दै गरेको गाउँ

सपनामा भत्किँदै गरेको गाउँ

एक्लो/दुर्बल/कमजोर

त्यो गाउँमा एउटा पहाड पनि छ

एक्लोपनको पहाड !
म त्यो गाउँमा अब पुग्न सक्दिन

एउटा गाउँ नै बोकेर आएको छ चिठ्ठी

एउटा चिठ्ठी बोकेर आएको छ- गाउँ ।

म आपदमा तिमीसित हिँडे –  प्रकाश सायमी  

म आपदमा तिमीसित हिँडे

म सापटमा तिमीसित हिँडे
हिँड्नेहरु कहाँ कहाँ पुगे खै

म राहतमा तिमीसित हिँडे
नदीको वेगसरिको जवानी यो

म चाहतमा तिमीसित हिँडे
के नगद के बाँकी पिरतीमा

त्यै वापतमा तिमीसित हिँडे
घाउ दुखेसरिको पीडामा छुँ

म आहतमा तिमीसित हिँडे

 जाँदाजाँदै – प्रकाश सायमी

जाँदाजाँदै आज फेरि मन उधारै रह्यो

ढोकैसम्म पुगेर पनि पाइला संघारै रह्यो

छिचोलेरै पुगेको’थेँ कति आँखा बाधा थिए

चाहनाथ्यौ तिमी मेरो सपना पनि आधा थिए

खोलुँ भन्थेँ मनको ढोका सबै अपुरै रह्यो

ढोकासम्म पुगेर पनि पाइला संघारै रह्यो

काँढामाथि टेक्नु पर्यो त्यो पनि त सहेकै’थेँ

दुनियाँ नै वैरी हुँदा तिम्रो आफ्नो भएकै’थेँ

कुन सिमाना कोर्यौ दैव ! बोली अधुरै रह्यो

ढोकैसम्म पुगेर पनि पाइला संघारै रह्यो

गाई  – शिवगोपाल रिसाल

गाई हाम्रो पशुधन, गोठको शोभा गाई

गाईजस्तो अरू छैन गाउँघरलाई

गाई पाल्ने देश हाम्रो गाईलाई मान्छ

वर्षैपिच्छे तिहारमा गाईको पूजा हुन्छ
घाँसपात, कुँडो, पराल, भुस्सा यसले खान्छ

अरूभन्दा तागतिलो दूध यसले दिन्छ

दूधबाट दही बन्छ, दहीबाट घिउ

दूध, दही, घिउ खाँदा राम्रो हुन्छ जीउ
घर लिप्न, चोख्याउन गोबर यसले दिन्छ

खेतबारीमा हाल्ने मल गोबरबाट बन्छ

मर्दा-पर्दा, धर्म गर्दा गौदान गाईकै हुन्छ

गुइँठो पारेपछि गोबर बाल्न पनि हुन्छ
गाईका काम धेरै हुन्छन्, कामधेनु गाई

गाई आमा पनि भन्छौँ हामी गाईलाई

हामी गाईको माया गर्छौँ गाईका धेरै गुन

यो राष्ट्रिय जनावर नेपालको धन

यसै गरी बिताइदिन्छु – काली प्रसाद रिजाल 

यसै गरी बिताइदिन्छु दुई दिनको जिन्दगी

हाँसोमा लुटाइदिन्छु आफू आँसुमा डुबी

यसै गरी बिताइदिन्छु दुई दिनको जिन्दगी

भीड छ म भीडमा आफूलाई बिलाईदिन्छु

बिर्सिदिन्छु आफुलाई होशमा हराईदिन्छु

कि त लुकी यतै कतै रोईदिन्छु सुस्तरी

हाँसोमा लुटाई दिन्छु आफु आँशुमा डुबी

च्याती दिन्छु आफुलाई बालिदिन्छु साँझमा

फालिदिन्छु आफुलाई दिनहरुको माझमा

गाईदिन्छु गीत आफ्नो आफैलाई नै पिई

हाँसोमा लुटाईदिन्छु आफु आँशुमा डुबी