Rani Pokhari – Lakshmi Mali

कोलाहल शहरबीच
चुपचाप रानीपोखरी
कुनै अभिलाषा नभएको
कुनै प्रतिकार नभएको
तैपनि
पौराणिक पात्र कुम्भकर्णजस्तै
निदाउन सक्ने

सूर्योदय हुन्छ
चराहरु रमाउँदै गाउँछन्
सूर्यास्त हुन्छ
चराहरु आत्तिँदै गुँडतिर लाग्छन्
तर
रानीपोखरी चुपचाप छ
रानीपोखरीले बिहान र रातमा फरक देख्दैन

ऋतुहरु बदलिन्छन्
फूलहरु फुल्छन्, झर्छन्
मानौं त्यो सरोकारको विषय नै होइन
कति अचेत ?
पारखीहरु रानीपोखरीको सौंन्दर्य
हेर्दाहेर्दै मख्ख हुन्छन्
कोही एक्कासी ढुङ्गा हान्छन्
अहँ, कुनै प्रतिकार छैन
कोही रानीपोखरी वरिपरि घुम्छन्
आनन्द लिन्छन्
कोही पानी धमिल्याउन आउँछन्
कोही जिस्किन आउँछन्
तर रानीपोखरी मौन छ

ए द्र निस्तब्ध रानीपोखरी !
कति सहने ? किन सहने ?

Gham Sanga – Lakshmi Mali

भालेको डाँकसँगै
आज बच्चाहरुसँग खेल्न
झिसमिसेमै
घाम चोकमा आइपुगेछ
उज्यालोसँगसँगै
घामसँग खेल्न
म्याउँम्याउँ गर्दै
छाउरा–छाउरीहरु
विस्तारै खोरबाट निस्केछन्
म्याँ–म्याँ गर्दै
पाठा–पाठीहरु
बुर्लुक्क उफ्रेछन्
भंगेरा–भंगेरीहरु
चिरबिर गर्दै भुर्भुर् उड्दै
खुसी भएछन् ।
बाँ बाँ गर्दै
बाच्छा–बाच्छीहरु
गोठबाहिर चियाउन थालेछन् ।
क्याँ क्याँ गर्दै
टिउरा टिउरीहरु
पखेटा फट्फटाउन लागेछन् ।
भुनभुन गर्दै रमाउँदै
भँवराहरु
फूलको डालीडाली डुलेछन् ।
घामसँग खेल्न
सबैलाई खुशी लाग्दोरहेछ ।

Aama Lai Man Parchha – Lakshmi Mali

मेरी आमालाई मनपर्छ
आफ्ना सबै सन्तानले
सँगै खाएको
आफूले पनि बराबरी भाग लगाइदिन पाएको
मेरी आमालाई मनपर्छ
आफ्ना सबै सन्तानलाई
आफूले काम भाग लगाइदिएको
मेरी आमालाई मनपर्छ
आफ्ना सबै सन्तानहरुमा
आपसमा मेलमिलाप भएको
एकले अर्कोलाई प्रेम गरेको
मेरी आमालाई मनपर्छ
आफ्ना सबै सन्तानहरुले
एकैनासको लुगा लगाएको
आफूले एकैखाले कपडाका लुगा बनाइदिन पाएको
मेरी आमालाई मनपर्छ
आफ्ना सबै सन्तान
रोगमुक्त भएको
मेरी आमालाई मनपर्छ
आफ्ना सबै सन्तान
आफ्नै घरमा बसेको
आफूले सबैलाई आफ्नै घरमा मिलाएर बसाएको
मेरी आमालाई मनपर्छ
आफ्ना सबै सन्तान
ज्ञानी, गुणी बनेको
आफूले पनि सबैलाई ज्ञान बाँड्नसकेको ।

Mamata – Lakshmi Mali

आमाको हृदयको एक छेउमा
राहत पाउन
बास बसेर हेरें
भत्किएका सपनाहरु आफसेआफ बुनिन थाले
चाहनाहरु फुल्न पुगे
प्रेमको
ममताको अथाह सागर
उर्लेर आयो र नुहाइदियो मनलाई
धन्य ! म आफै फुल बनेर
सुवास फिँजाउन पुगेँ ।